Algemene informatie over fokken

We willen hier graag vertellen wat we in de loop der jaren door ervaringen geleerd en soms ook van verhalen gehoord hebben over het fokken en wat daarbij komt kijken. Dit is niet alleen informatie voor fokkers maar vooral ook voor liefhebbers die misschien een nestje willen hebben.

Want is fokken altijd wel zo leuk?
Wanneer ben je fokker? 
Wat voor testen of entingen heeft de kat nodig? 
Wat is dat, een eigen dekkater, of wat betekent een buitendekking nou precies?
Een stamboom, hoe kom je daaraan?
Waarom een stamboom bij de kittens?
Wat heb ik nodig voor een bevalling?

Dit is wat we allemaal gaan proberen uit te leggen.
Heb je een vraag of meerdere vragen en kan je het niet vinden op de site, mail ons gerust.
Het redactiemailadres word gelezen door meerdere mensen die al wat ervaring hebben. Het mailadres kun je vinden via de menuknop contact. En als we het niet weten kunnen we het onderling bespreken, navragen bij andere fokkers of zelfs dierenartsen, we zijn er voor om elkaar te helpen.

Het fokken en aanverwante zaken.

Fokken is niet voor mietjes wordt er wel gezegd. Het lijkt heel leuk en als alles goed gaat is dat het ook.

Om te beginnen vergt het veel uitzoekwerk in stambomen-familierelaties. Leven de ouders nog, broers en zussen, de nakomelingen? Als er (verdachte) sterfgevallen voorkomen in de familie kan dit er op wijzen dat er misschien een (erfelijke) ziekte in de stamboom aanwezig is.  Niet alle poezen en ook niet alle katers zijn zomaar geschikt als fokdier. Wij van het Boskatblad hebben als 1e prioriteit de gezondheid. Onder de knop gezondheid kan je daar meer over lezen. Karakter speelt ook een grote rol. Is niet leuk voor kittenkopers als ze in plaats van een schootkat een bange huisgenoot hebben gekocht die je alleen op afstand mag bewonderen.

Testen op bijvoorbeeld HCM is minder zinvol op jonge leeftijd, voor hun eerste levensjaar. Het hart van een kater is volgroeid op ongeveer 2 jarige leeftijd, bij een poes zelfs op 3 jarige leeftijd. Een HCM-echo op 1 jarige leeftijd is vooral om te kijken dat ze op het moment van de echo geen HCM hebben. Na een 2e HCM-echo (een jaar later) kan de 1e uitslag met de 2e vergeleken worden.

Verder is de Noorse boskat een heel populair ras aan het worden en iedereen wil graag een keer een nestje. Niks mis mee zou je denken, is het ook niet, maar als je bv bij www.kittentekoop.nl gaat kijken zijn er heel veel kittens te koop. Je moet er dus rekening mee houden dat je voor sommige kittens geen baasje zou kunnen vinden.

Waar de beginnende fokker ook nogal eens de fout maakt is eerst een kater kopen, men is dan bijvoorbeeld nog niet van plan om te gaan fokken, en daarna, als ineens een nestje op het verlanglijstje komt te staan, een of meerdere poesjes. Soms ook nog eens zusjes uit eenzelfde nest. Is niet handig en niet slim. De kater is eerder geslachtsrijp dan de poesjes en kan heel vervelend worden. Het is voor niemand leuk om de hele dag te roepen: NEE mag niet, NEE niet doen.  Hij gaat je niet aardiger vinden en raakt gefrustreerd, net als de eigenaren.
Als er (later) iets mis blijkt te zijn met een van de zusjes (bijv. een erfelijke aandoening die later naar voren komt) dan kan je ook met het andere zusje misschien niet meer fokken. Het is beter om niet verwante poezen te nemen.

Poesjes kunnen op veel te jonge leeftijd worden gedekt. Een poes kan al vanaf 5 maanden krols en dus ook zwanger worden. Een kater heeft eerder in de gaten dat een poes zover is als de eigenaar. En dat gebeurt heel regelmatig, denk dus niet dat het jou niet kan overkomen.  Te jong gedekte poezen krijgen niet de kans om uit te groeien, volwassen te worden en zich te ontwikkelen zodat je kan kijken of ze wel geschikt zijn als fokdier. Het is dan verstandiger om de kater te laten helpen en een buitendekking* te nemen. (*Een buitendekking is met je poes naar iemand anders gaan die een dekkater heeft.)  Kan je meteen zien of het wel wat voor je is, het fokken en alles er om heen.

Een eigen kater kan altijd nog, na een jaar of 2 of nog later. Kans is groot dat je misschien een poesje gaat houden uit het 1e (en misschien zelfs 2e) nestje.  Dan is het niet de bedoeling als pappa-kater zijn eigen dochter(s) gaat dekken. Verstandiger is dus later op zoek naar een eigen dekkater te gaan die bij alle poezen past en geen familie is.

Voor een eigen kater moet je de ruimte hebben, katers gaan allemaal een keer sproeien en dat ruikt niet fris, moet je tegen kunnen (en je visite ook).  De een gaat binnen een jaar sproeien, andere nemen de tijd.
Ze worden minder aardig want ze worden geregeerd door hun hormonen. Het enige wat voor een "open" kater telt zijn poezen dekken. Zo werkt moeder natuur. En al het schoonmaakwerk wat daarbij hoort is ook niet niks. 
Ze worden ongelukkig als ze te weinig poezen kunnen dekken. En het lawaai dat ze maken is niet voor de poes, katers kunnen heel hard en heel veel roepen. Een kater is heel gedreven om te ontsnappen en gaat een gevecht met andere katers niet uit de weg en ook dat heeft consequenties. Allemaal zaken die men zich wel moet realiseren en zich hier (liefst) voor aanschaf in verdiepen.

Ben je van plan buitendekkingen te gaan geven moet je rekening houden dat je wel eens een (besmettelijke) ziekte binnen kan halen. Denk aan ziektes als schimmel, kattenaids. Niet iedereen heeft alles "onder controle".
Poezen kunnen flink van zich afvechten als ze gedekt is en de kater beschadigen, zoals gescheurde oren, nagel in een oog, een nagel die in de huid is blijven zitten en gaat ontsteken.

Een eigen kater lijkt dus handig maar er komt heel wat bij kijken. Men zou eens bij een cattery kunnen gaan kijken die (een) eigen dekkater(s) heeft en er over praten wat dat precies inhoudt.

En ook poezen kunnen overal plasjes gaan doen, meestal als ze krols worden of zijn. Zo vertellen ze de katers in de buurt dat ze beschikbaar zijn. Is heel natuurlijk gedrag. Alleen hoor je er niet zoveel over.
Dit is geen onzindelijkheid. Hoort bij "open"poezen-gedrag.

Wat ook niet onbelangrijk is: klikt het met de dekkatereigenaar. Kun je je vinden in het catterybeleid van die cattery. Je brengt je poes een paar dagen daar naar toe, denk je dat ze net zo goed voor haar (kunnen) zorgen als jij zou willen? Ziet alles er wel schoon uit en zien de katten er gezond uit? Zou niet leuk zijn als je je poes ziek terug krijgt terwijl ze ook nog zwanger is.

Tussen dekking en geboorte

En wat daar allemaal bij komt kijken.

Het lijkt best makkelijk, de poes gaat een paar dagen logeren bij de kater en dan hopen we op een zwangerschap en daarna uiteraard kittens. Het werkt niet zoals bij ons mensen, wij hebben al eitjes klaar tijdens onze vruchtbare periode die dan bevrucht moeten worden en maandelijks wachten er 1 of 2 op bevruchting. Bij poezen werkt dat anders. Bij elke dekking kunnen er een of meerdere eitjes vrijkomen die bevrucht zouden kunnen worden. Poezen kunnen dus ook kittens krijgen van verschillende katers.

Wat er zoal geregeld moet worden voor de poes naar de kater kan gaan.

Je moet lid worden van een kattenvereniging zodat je stambomen kan aanvragen als er kittens zijn.
Natuurlijk moet de poes getest worden op Fiv/Felv, ontwormt en ontvlooit. Dit moet je ook verwachten van de kater. Over het algemeen komen er vaker poezen bij de kater dus zal deze kater toch recentelijk getest moeten zijn. Dekbewijs moet door de eigenaar van de poes mee genomen worden van de vereniging waarbij die aangesloten is. Vaak zal de katereigenaar vragen om de nagels van de poes te knippen anders beschadigen ze misschien de kater tijdens de kennismaking of na de dekking. Verder kan de katereigenaar adviseren of zelfs eisen om uitslagen van andere tests bijvoorbeeld een HCM-test, GSD IV-test of wat voor test dan ook. Dat is aan de katereigenaar. Maar ook de eigenaar van de poes kan bepaalde eisen stellen aan een kater. Het is dan uiteraard aan de katereigenaar om daar aan mee te werken.

Daarna is het afwachten of de poes "opgenomen heeft", anders gezegd, zwanger is. Na ongeveer 21 dagen moet je dat kunnen zien, die 21 dagen is een algemene richtlijn, bij de ene poes is het al zichtbaar binnen 2 weken, de ander laat het pas zien na 6 weken en zelfs nog langer. Je kunt de datum van bevalling berekenen via deze kalender.  Fokkers kijken na 21 dagen en noemen dit tepeltjesdag. De tepels kleuren dan roze en zijn wat dikker.
Het is verstandig om de tepels van je poes al te bekijken en voelen voor ze naar de kater gaat zodat je eerder het verschil zal zien.

Heeft de poes niet opgenomen (dus niet zwanger) dan kan het gemiddeld 8 weken duren voor ze weer krols word.  Het kan zijn dat de poes vanaf de 2e week last krijgt van misselijkheid door de hormonale veranderingen. Ze zal dan wat minder gaan eten en misschien gaan spugen. In de 4e week van de zwangerschap hebben de embryo's het formaat van een walnoot. Ervaren mensen of dierenartsen kunnen dan voelen hoeveel kittens er (ongeveer) in de baarmoeder zitten. Vanaf een week of 7 kun je de kittens voelen bewegen als je je hand op haar buik mag leggen. Geen paniek als je niks voelt, ze kunnen gewoon slapen.

De laatste 2 a 3 weken voor de bevaldatum zal de poes meer willen eten. Natvoer (van premiumkwaliteit) met extra water om een sapje te krijgen is dan heel goed voor haar, ook de eerste paar weken dat ze kittens zoogt.

Tussen dag 59 en dag 70 kunnen de kittens geboren worden maar tussen dag 62 en dag 65 vanaf de 2e dag van de dekking is de dag die de meeste Noorse boskatfokkers aanhouden.

 

Stichting Vrienden van de Noorse Boskat 2014